Littenseradiel (Súdwest-Fryslân) · Waar kost een korte afhaalrit toch veel tijd?

Van 0,5 km naar 7,9 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Littenseradiel een gemiddelde van 2,7 km tot de eerste cafetaria of vergelijkbare zaak. De gemeente Súdwest-Fryslân komt op 1,5 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 7 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Wommels de kortste gepubliceerde afstand en Reahûs de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Littenseradiel is hierbij geen muur. De voorziening op 0,5 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Wommels gemiddeld 1 cafetaria’s en vergelijkbare zaken bereikbaar. Vanuit Reahûs is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 1 respectievelijk 0. Voor Wommels komen er gemiddeld 0 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Reahûs is die toevoeging 0. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar restaurants ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde restaurant lag voor inwoners van Wommels op gemiddeld 0,5 km. Die route was even lang vergeleken met de 0,5 km naar cafetaria’s en vergelijkbare zaken. Voor Reahûs horen bij dezelfde vergelijking 6,5 km en 7,9 km. Kijk nu naar de oprit van een hoofdverkeersweg. De afstand ernaartoe bedroeg 1 km vanuit Wommels en 5,2 km vanuit Reahûs. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een oprit van een hoofdverkeersweg vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Wommels en Reahûs?

In Wommels woonden volgens de kerncijfers 2.210 mensen in een buurt met 995 particuliere huishoudens. 365 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 36,7%. In Reahûs kwamen 20 eenpersoonshuishoudens op 70 huishoudens uit, oftewel 28,6%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Wommels, met 2.210 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een afhaalorder bij een drukke balie wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Reahûs tussen de andere buurten van Súdwest-Fryslân?

De middelste waarneming in een rangschikking van 76 bruikbare buurten in Súdwest-Fryslân ligt bij IJsbrechtum, met 1,9 km naar de eerste cafetaria of vergelijkbare zaak. Rond een kwart van de reeks staat Woudsend (0,5 km), rond driekwart Gauw (3,7 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 76 hebben er 75 een kortere afstand dan de 7,9 km van Reahûs. Alleen Reahûs heeft precies die gepubliceerde waarde. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 3,2 km. Leg de spreiding binnen Wijk 20 Littenseradiel van 7,4 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Súdwest-Fryslân kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Bolsward-Zuidoost komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de cafetaria of vergelijkbare zaak het dichtst bij Wommels. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een restaurant zijn de bijbehorende gemiddelden 0,7 km in Bolsward-Zuidoost en 0,5 km in Wommels. Kijk je naar de oprit van een hoofdverkeersweg, dan krijg je 0,9 km tegenover 1 km. De alternatieve aankoop bij een restaurant levert minstens zoveel verschil op als de afstand tot de oprit van een hoofdverkeersweg. Vraag mensen in Bolsward-Zuidoost daarom welke winkel of zaak ze in werkelijkheid als alternatief zien.

Een tweede observatieplek voor een afhaalbalie

Gebruik de wijkwaarde van 2,7 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 2 van de 7 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een cafetaria of vergelijkbare zaak op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 1.350 particuliere huishoudens en bevat Wommels, Easterein. De andere 5 buurten omvatten 550 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een afhaalbalie. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Littenseradiel

Begin je eerste ronde in Wommels, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 1 cafetaria’s en vergelijkbare zaken als vertrekpunt hebt. Rijd de laatste kilometer op een gewone werkdag en vergelijk die met een vrijdagavond. Meet stilstaan, oversteken en wachten op uitgifte afzonderlijk. Een snel bereide order kan alsnog afkoelen terwijl de klant een legale stopplaats zoekt. Noteer welke vertraging de vestiging zelf kan veranderen. Herhaal diezelfde proef in Reahûs en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK190020 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Wommels lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Reahûs?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een afhaalbalie een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS