IJburg-West (Amsterdam) · Past een snelle bestelling tussen twee treinen?

Van 0,3 km naar 1,1 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor IJburg-West een gemiddelde van 0,6 km tot de eerste cafetaria of vergelijkbare zaak. De gemeente Amsterdam komt op 0,4 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 5 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Joris Ivenspleinbuurt de kortste gepubliceerde afstand en Steigereiland-Zuid de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van IJburg-West is hierbij geen muur. De voorziening op 0,3 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Joris Ivenspleinbuurt gemiddeld 2,1 cafetaria’s en vergelijkbare zaken bereikbaar. Vanuit Steigereiland-Zuid is dat 0,4. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 9 respectievelijk 10. Voor Joris Ivenspleinbuurt komen er gemiddeld 6,9 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Steigereiland-Zuid is die toevoeging 9,6. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar grote supermarkten ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde grote supermarkt lag voor inwoners van Joris Ivenspleinbuurt op gemiddeld 0,3 km. Die route was even lang vergeleken met de 0,3 km naar cafetaria’s en vergelijkbare zaken. Voor Steigereiland-Zuid horen bij dezelfde vergelijking 1,1 km en 1,1 km. Kijk nu naar de treinstation. De afstand ernaartoe bedroeg 5,7 km vanuit Joris Ivenspleinbuurt en 5,1 km vanuit Steigereiland-Zuid. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een treinstation vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Joris Ivenspleinbuurt en Steigereiland-Zuid?

In Joris Ivenspleinbuurt woonden volgens de kerncijfers 2.935 mensen in een buurt met 1.500 particuliere huishoudens. 730 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 48,7%. In Steigereiland-Zuid kwamen 300 eenpersoonshuishoudens op 985 huishoudens uit, oftewel 30,5%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Ed Pelsterparkbuurt, met 5.820 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een warme snack met één drankje wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Steigereiland-Zuid tussen de andere buurten van Amsterdam?

De middelste waarneming in een rangschikking van 421 bruikbare buurten in Amsterdam ligt bij Blauwe Zand, met 0,4 km naar de eerste cafetaria of vergelijkbare zaak. Rond een kwart van de reeks staat Zuiderkerkbuurt (0,2 km), rond driekwart G-buurt-West (0,6 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 421 hebben er 394 een kortere afstand dan de 1,1 km van Steigereiland-Zuid. Steigereiland-Zuid deelt de waarde met 2 andere buurten. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 0,4 km. Leg de spreiding binnen IJburg-West van 0,8 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Amsterdam kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Aalsmeerwegbuurt-Oost komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de cafetaria of vergelijkbare zaak het dichtst bij Joris Ivenspleinbuurt. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een grote supermarkt zijn de bijbehorende gemiddelden 0,2 km in Aalsmeerwegbuurt-Oost en 0,3 km in Joris Ivenspleinbuurt. Kijk je naar de treinstation, dan krijg je 2,3 km tegenover 5,7 km. Ondanks het vergelijkbare bereik van cafetaria’s en vergelijkbare zaken verschilt de toegang tot de treinstation sterker. Neem die bestemming mee als je in Joris Ivenspleinbuurt en Aalsmeerwegbuurt-Oost hetzelfde bezoekmoment observeert.

Een tweede observatieplek voor een kleine counter voor reizigers

Gebruik de wijkwaarde van 0,6 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 3 van de 5 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een cafetaria of vergelijkbare zaak op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 4.940 particuliere huishoudens en bevat Joris Ivenspleinbuurt, Ed Pelsterparkbuurt, Rieteilanden-West. De andere 2 buurten omvatten 2.165 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een kleine counter voor reizigers. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor IJburg-West

Begin je eerste ronde in Joris Ivenspleinbuurt, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 2,1 cafetaria’s en vergelijkbare zaken als vertrekpunt hebt. Begin de meting aan de stationsuitgang. Leg het bestel-, betaal- en uitgiftemoment afzonderlijk vast tot aan het perron. Herhaal de proef na een vertraagde trein. Het verschil tussen beide rondes is bruikbaarder voor een uitgiftebelofte dan de afstand op een kaart. Herhaal diezelfde proef in Steigereiland-Zuid en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK0363MJ zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Joris Ivenspleinbuurt lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Steigereiland-Zuid?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een kleine counter voor reizigers een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS